اینسرت‌ یا الماس، از مهم‌ترین ابزارهای تراشکاری هستند و برای ماشین‌کاری فولاد، چدن، فولاد ضد زنگ، آلومینیوم و بسیاری مواد دیگر به‌کار می‌روند. برای انتخاب درست اینسرت، باید شکل، کاربرد و خصوصیات هر نوع را بدانید. در این نوشته بر روی سری‌هایی که نامشان با حرف «C» آغاز می‌شود تمرکز می‌کنیم، مثل CNMG، CCMT و انواع مشابه.

۱. سیستم نام‌گذاری ISO اینسرت‌ها

کدهای اینسرت مثل CNMG 120408 زبان استاندارد و جهانی برای شناسایی شکل، زاویه، تحمل ابعادی و اندازهٔ ابزار هستند:

• حرف اول شکل هندسی (مثلاً C = Rhombic یا لوزی ۸۰°).

• حرف دوم زاویهٔ clearance (مثلاً N = زاویهٔ صفر درجه (neutral)).

• حرف سوم کلاس تحمل (مثلاً M = متوسط).

• حرف چهارم نوع پرداخت یا ساخت (مثل G = ground یا سنگ‌زنی‌شده).
  اعداد بعدی اندازه‌های ابعادی را نشان می‌دهند.

آشنا بودن با این کدها به شما کمک می‌کند بدون اشتباه ابزار صحیح را از کاتالوگ‌ها انتخاب کنید.

 ۲. چرا سری‌های “C” مهم هستند؟

بسیاری از اینسرت‌های پرکاربرد در صنایع بر اساس شکل لوزی 80° یا نسخه‌های مثبت/منفی آن هستند — و اکثر آن‌هایی که با حرف “C” شروع می‌شوند برای کارهای عمومی، پرداخت سطح و ماشین‌کاری با دقت بالا طراحی شده‌اند.

این گروه به‌دلیل تعادل مناسب بین قدرت لبه، پایداری و انعطاف‌پذیری در کاربردهای مختلف در صنعت بسیار محبوب‌اند، مخصوصاً در کارگاه‌های تراشکاری CNC.

 ۳. محبوب‌ترین اینسرت‌های سری “C” و کاربردشان

 CNMG — یکی از پرکاربردترین‌ها

CNMG یکی از معروف‌ترین و کاربردی‌ترین سری‌های اینسرت است:

✔ شکل: لوزی ۸۰° (Diamond)
✔ مزایا: فقط یک شکل، اما با ۴ لبه برشی برای استفادهٔ اقتصادی‌‌تر و عمر طولانی
✔ کاربرد: مناسب برای تراشکاری عمومی، روینگ و پرداخت سطح در فولاد، چدن و آلیاژهای مختلف
✔ ویژگی: تعادل خوبی بین قدرت لبه و کنترل براده دارد، و برای تراش‌های نیمه‌سنگین تا سنگین بسیار مناسب است.

 چرا CNMG محبوب است؟

• قابلیت استفاده در عملیات‌های روینگ و پرداخت

• مناسب برای قطعات با سطوح بزرگ و عملیات طولانی

• در بسیاری برندها و گریدها یافت می‌شود و از نظر اقتصادی به‌صرفه‌است.

 CCMT — اینسرت مثبت، مناسب پرداخت دقیق

CCMT هم شکل لوزی دارد، اما با ویژگی‌های متفاوت نسبت به CNMG:

•  شکل: لوزی ۸۰°
•  زاویهٔ rake: مثبت (کاهش نیروهای برش)
• مزایا: کنترل بهتر براده، پرداخت سطح عالی
• کاربرد: تراشکاری نیمه‌تمام و پرداخت دقیق، قطعات ظریف و با پیچیدگی‌های هندسی
• ویژگی: کمترین نیروهای برش را دارد و برای مواد حساس به نیروهای زیاد گزینهٔ خوبی است.

 موارد استفاده خاص CCMT

• فولادهای نرم و متوسط

• استنلس‌استیل با گریدهای مختلف

• مواد حساس به لرزش و چسبندگی

• ابعاد کوچک‌تر و محیط‌های محدود برای پرداخت دقیق‌تر.

 چرا CCMT برای پرداخت مناسب‌تر از CNMG است؟

در CCMT زاویهٔ rake مثبت باعث کمتر شدن نیروهای وارد بر قطعه و ابزار می‌شود، که در نهایت به پایین آوردن فشار بر روی لبهٔ برشی و افزایش کیفیت سطح قطعه منجر می‌گردد. همچنین در تراشکاری مواد نرم یا حساس (مثل استنلس‌استیل و آلومینیوم) کاربرد دارد.

۴. تفاوت‌های عملی بین اینسرت‌های CNMG و CCMT

CNMG مناسب زمانی است که:

• نیاز به قدرت لبه بیشتر وجود دارد

• عملیات شامل روینگ، نیمه‌روینگ و کارهای معمولی باشد

• قطعه سخت باشد یا شرایط قطع‌ شدن ابزار متغیر باشد

• نیاز به عمر ابزار طولانی‌تر است

 CCMT مناسب زمانی است که:

• به زیبایی سطح و پرداخت دقیق اهمیت داده شود

• براده‌های بلند و حساس در عملیات‌ها وجود داشته باشد

• مادهٔ قطعه‌کار نرم‌تر یا حساس‌تر باشد

• نیروهای زیاد برش باید کاهش یابند

در عمل، تکنسین‌ها در کارگاه‌ها معمولاً ترکیبی از CNMG برای برش‌های متوسط و سنگین و CCMT برای پرداخت و برش‌های ظریف‌تر نگه می‌دارند تا بهترین نتیجه را در هر موقعیت بگیرند.

 ۵. نکات انتخاب و استفاده از اینسرت‌های سری “C”

 ۱) توجه به Radius نوک (Nose Radius)

نصب Radius بزرگ‌تر باعث افزایش استحکام لبه می‌شود، اما صافی سطح کمی کمتر خواهد بود. Radius کوچک‌تر برای پرداخت دقیق‌تر مناسب است.

 ۲) انتخاب گرید مناسب

گریدهای با روکش‌های PVD یا CVD برای مواد و سرعت‌های مختلف انتخاب می‌شوند — مثلاً گریدهای مقاوم در برابر حرارت برای فولاد سخت و گریدهای با لبهٔ تیز برای استنلس‌استیل یا آلومینیوم.

 ۳) کنترل براده و chipbreaker مناسب

باید chipbreaker مناسب با ماده و عملیات انتخاب شود تا براده‌ها به‌درستی خرد و خارج شوند و از چسبیدن و گره خوردن جلوگیری شود.

 ۶. کاربرد صنعتی سری‌های CNMG و CCMT

این سری‌ها در صنایع زیر بسیار متداول‌اند:

 صنایع خودرو: تراشکاری میل‌لنگ، سیلندر و قطعات شاتون
 هوافضا: بخش‌های دقیق و حساس سازه‌ای
 ماشین‌سازی عمومی: چرخ‌دنده‌ها، شافت‌ها، قطعات پیچیده
 تجهیزات صنعتی: قطعات با دقت و کیفیت سطح بالا
 آلومینیوم و غیرآهنی‌ها: با انتخاب گرید مثبت با لبهٔ تیز
در بسیاری از کاربردها تکنسین‌ها هر دو نوع (CNMG و CCMT) را برای عملیات‌های مختلف در کارگاه نگه می‌دارند تا در مواجهه با مواد و شرایط متفاوت بتوانند بهترین انتخاب را داشته باشند.

 جمع‌بندی

 اینسرت‌های سری «C» مثل CNMG و CCMT از پرکاربردترین انواع در صنایع هستند، زیرا تعادل خوبی بین قدرت لبه، ثبات و کیفیت سطح دارند — و برای عملیات‌های روینگ، پرداخت و نیمه‌کاری کاملاً مناسب‌اند.
 CNMG برای برش‌های عمومی، نیمه‌سنگین و قطعات با شرایط پیچیده مناسب‌تر است، در حالی‌که CCMT برای پرداخت دقیق‌تر و براده‌برداری سبک کاربرد دارد.
 انتخاب درست بر اساس شکل، radius نوک، chipbreaker و گرید پوشش باعث بهبود عمر ابزار، کاهش هزینه‌ها و کیفیت بهتر قطعه‌کاری می‌شود.

 منابع انگلیسی برای مطالعهٔ بیشتر

1. Carbide insert types and applications overview — CarbideProvider. (carbideprovider.com)

2. Types of carbide inserts with usage notes — CarbideProvider. (carbideprovider.com)

3. Solid carbide insert shape descriptions — CarbideProvider. (carbideprovider.com)

4. ISO carbide insert nomenclature and examples — CNCToolsDepot. (cnctoolsdepot.com)

5. CCMT insert product details and machining applications — HNCARBIDE / Huana Tools. (huanatools.com)

خرید از ردهاک:

برای مشاهده محصولات گروه ردهاک (RedHawk Tools) به بخش محصولات، مراجعه فرمایید.

اگر ابزار تراشکاری مورد نظر خود را در بازار پیدا نمی کنید، بخش سفارشی سازی ما در خدمت شماست.