راهنمای جامع اینسرت‌ های کارباید APKT و APMT

اینسرت‌های APKT و APMT دو نوع بسیار رایج از االماس های تراشکاری برای فرزکاری (Milling) هستند که در فرایندهای CNC و ماشین‌کاری صنعتی کاربرد گسترده دارند. اینسرت‌ ها باعث می‌شوند ابزار تراشکاری، قابل‌تعویض باشد، عمر ابزار افزایش یابد، هزینه‌ها کاهش و کارایی ماشین‌کاری به‌طور قابل‌ توجهی بهتر شود.

 ۱. ساختار نام‌گذاری و استاندارد  الماس

برای فهمیدن ابزارها باید بدانیم کدهای مثل APKT1003، APMT1135 یا APKT150412 چه معنا دارند. این کد خلاصه‌ای از شکل هندسی، زاویه‌ها، کلیرنس (clearance)، و اندازهٔ لبه‌ها است:

•  حرف اول: A → نشان‌دهندهٔ فرم هندسی لوزی شکل
•  حرف دوم و سوم: نشان‌دهندهٔ زاویهٔ کلیرنس و کلاس تحمل ابعادی
• حرف چهارم: شیوهٔ قفل یا سوراخ برای پیچ نگهدارنده
•  اعداد بعدی: اندازهٔ الماس، قطر، ضخامت و  شعاع نوک را نشان می‌دهند.

به‌عنوان مثال، در APKT1604:

• A نشان‌دهنده شکل لوزی می باشد

• P برای زاویهٔ کلیرنس مثبت

• K کلاس دقیق ابعاد

• T سوراخ پیچ برای قفل کردن
  و اعداد بیانگر اندازه و شکل فیزیکی الماس هستند.

این نام‌گذاری استاندارد ایزو، باعث می‌شود ابزارها بین برندهای مختلف قابل استفاده و قابل تطبیق باشند.

 ۲. اینسرت APKT — کاربرد، مزایا و کاربردهای صنعتی

الف) شکل و هندسه

اینسرت‌های APKT معمولاً دارای شکل لوزی  با زاویهٔ مثبت هستند که باعث ایجاد برش روان، کاهش نیروها و تماس بهتر با قطعه‌کار می‌شود.

ب) کاربردهای معمول

این الماس ها برای بسیاری از کاربردهای فرزکاری به‌کار می‌روند:

•  کف تراشی یا فرزکاری سطحی (Face Milling): برای برداشتن سریع ماده و ایجاد سطح صاف.
•  فرز شانه (Shoulder Milling): برای ایجاد سطوح عمودی دقیق و گوشه‌های ۹۰ درجه.
•  شیارزنی و پاکت (Slotting & Pocketing): به‌دلیل هندسهٔ مثبت باعث کاهش نیرو می‌شود.
•  فرز شیب‌دار و Helical Entry: در مسیرهای ابتدای تراشکاری برای کاهش ضربه ابزار کاربرد دارد.

ج) مزایای APKT

 زاویهٔ براده مثبت : باعث کاهش نیروهای برش، لرزش و دمای ابزار می‌شود.
 کنترل خوب براده: با طراحی براده شکن به خروج منظم براده کمک می‌کند.
 قابلیت چندکاربردی: از خشن کاری تا پرداخت نهای بسته به گرید و پوشش قابل‌ استفاده است.
 هماهنگی با بسیاری از مواد: از فولاد و چدن تا آلومینیوم و آلیاژهای مختلف.
 طراحی استاندارد: به دلیل استاندارد بودن، از برندهای مختلف می‌توان جایگزین آن‌ها را یافت.

د) کاربردهای صنعتی APKT

این نوع از  الماس ها در صنایع مختلفی استفاده می‌شوند:

•  خودروسازی،

•  هوافضا،
•  ماشین‌سازی عمومی،
•  ساخت ابزار و قالب،
•  صنایع تولید قطعات فلزی.

الماس های تراشکاریAPKT به‌ دلیل تعادل خوب بین سرعت بالا و کیفیت سطح در خطوط تولید با حجم زیاد بسیار محبوبند.

 ۳. الماسAPMT — کاربرد، مزایا و تفاوت‌ها

الف) شکل و کاربرد

اینسرت‌های APMT نیز برای فرزکاری استفاده می‌شوند و شکل آن‌ها طوری طراحی شده که در کاتِرهای ۹۰° یا ابزارهای فرز شانه‌ای (shoulder mill) نصب شوند.

این الماس ها معمولاً دارای زاویهٔ مثبت 11° و شکاف‌ های طراحی براده شکن خاص برای بهبود خروج براده هستند.

ب) کاربردهای معمول

• فرز شانه و سطحی (Shoulder & Face Milling): برای سطوح قائمه و زاویه‌های دقیق.
• شیارزنی و پاکت (Slotting & Pocketing): اینسرت‌های APMT به ویژه در فرزهای ۹۰° عملکرد خوبی دارند.
• برش مواد سخت و غیرآهنی: با انتخاب گرید مناسب می‌توان روی فولاد، چدن، آلومینیوم و آلیاژهای مختلف استفاده کرد.

ج) مزایای الماس  APMT

•  ابعاد دقیق و طراحی استاندارد: باعث می‌شود اینسرت‌ها با بسیاری از ابزارهای شاخه‌های ۹۰° سازگاری داشته باشند.
•  لبهٔ تیز و پایداری مناسب: برای براده‌برداری با‌کیفیت و سطح نهایی خوب کاربرد دارد.
•  مقاومت به سایش و عمر ابزار مناسب: با گریدهای مختلف می‌تواند عمر بیشتری در شرایط سخت داشته باشد.

۴. تفاوت‌ها و انتخاب نهایی بین اینسرت APKT و APMT

 هندسهٔ برش

• APKT: دارای شکل لوزی با زاویهٔ مثبت که باعث کاهش نیرو و لرزش می‌شود.

• APMT: طراحی بیشتر استاندارد و برای ابزارهای کاتِر شاخص شده ۹۰° مناسب است.

 کاربرد از نظر فرآیند

• APKT: مناسب برای خشن کاری و پرداخت، شیب‌ زنی، فرزکاری سطحی و عملیات پیچیده است.

• APMT: بیشتر در فرزهای شاخص شده ۹۰°، شیارزنی و عملیات تثبیت شده کاربرد دارد.

 مزیت عملکرد

• APKT: مناسب زمانی که در طول عملیات نیاز به تعادل بین برداشتن ماده و کنترل لرزش دارید.

• APMT: انتخاب مناسب زمانی است که نیاز به سطح دقیق و کنترل براده در ابزارهای شانه‌ای دارید.

 ۵. نکات مفید برای ماشن کاران در انتخاب و استفاده

 ۱) انتخاب گرید و پوشش مناسب

هر سری اینسرت با گریدهای مختلف (پوشش PVD/CVD، مقاومت متفاوت در برابر گرما، سختی/چقرمگی) عرضه می‌شود. برای فولاد بهتر است گریدهایی با مقاومت حرارتی بالا انتخاب کنید و برای آلومینیوم‌ها گریدهای با لبهٔ تیز و صیقل‌شده مناسب‌تر هستند.

 ۲) کنترل براده

طراحی براده شکن، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا براده‌ ها باید تمیز خرد شوند و از منطقهٔ تراشکاری دور شوند تا از دوباره برش خوردن یا جمع شدن براده جلوگیری شود.

 ۳) انتخاب مناسب ابزار و بدنۀ cutter

همیشه مطمئن شوید ابزار نگه‌دارنده، cutter و زاویهٔ نصب مناسب با نوع اینسرت انتخاب شده‌اند، زیرا خمش یا لرزش می‌تواند عمر ابزار را کاهش دهد.

 ۴) پارامترهای برش

سرعت، عمق برش و پیشروی باید با توجه به مادهٔ کار، شکل قطعه و نوع فرآیند نظیم شوند تا عمر ابزار بهتر شود.

 نتیجه‌گیری

الماس های تراشکاریAPKT و APMT دو نوع بسیار پرکاربرد در فرزکاری صنعتی هستند که بسته به هندسه، کاربرد، نوع cutter و نیاز تولید انتخاب می‌شوند.

•  APKT برای عملیات گسترده و تعادل بین برداشتن ماده و کنترل براده مناسب است.
•  APMT انتخاب خوبی برای cutterهای شاخص ۹۰° و فرزهای استاندارد با کنترل سطح دقیق است.
•  انتخاب درست گرید، پوشش و پارامترهای برش باعث بالاتر رفتن کیفیت سطح، عمر ابزار و کاهش هزینه‌های تولید خواهد شد.

 منابع 

1. APKT & APMT milling insert overview — CNC NCTools catalog. ([turn0search1 search result])

2. APKT carbide milling insert details — HMN Tools. ([turn0search0 search result])

3. In-depth APKT guide — Cutwel expert article. ([turn0search6 search result])

4. HNCarbide APMT insert description & applications. ([turn0search4 search result])

5. APMT insert specifics and best uses — CuttingInsert site. ([turn0search9 search result])